2024 yılına ait “Girişim Özelliklerine Göre Uluslararası Hizmet Ticareti İstatistikleri” verileri, Türkiye’de hizmet ekonomisinde büyük ölçekli şirketlerin belirleyici bir rol oynadığını gösterdi. Türkiye’nin toplam 60,9 milyar dolarlık hizmet ihracatında, dev firmaların etkisi oldukça belirgin. İthalat alanında ise yabancı kontrolündeki girişimlerin baskın olduğu gözlemleniyor.
**İHRACATTA BÜYÜK ŞİRKETLERİN ETKİSİ: AZ SAYIDA FİRMA, BÜYÜK PAY**
İhracat yapan işletmelerin büyük bir kısmı mikro ölçekli firmalardan oluşuyor; bu işletmeler toplam ihracatın yüzde 74,3’ünü temsil etmesine rağmen, yalnızca yüzde 8,7’lik bir pay alabiliyor. Öte yandan, büyük ölçekli şirketler ihracatın yüzde 62,3’ünü gerçekleştirerek sektördeki baskın konumlarını kanıtlıyor. İthalat verilerinde de benzer bir durum söz konusu; büyük firmalar toplam ithalatın yüzde 56’sını üstleniyor.
**SEKTÖREL FARKLILIK: ULAŞTIRMA VE İMALAT ÖNE ÇIKIYOR**
Hizmet ihracatında en büyük paya ulaşım ve depolama sektörü sahip. Ulaştırma, tek başına 40,2 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirerek listenin zirvesine yerleşti. Ancak ithalat tarafında imalat sanayi, 12,7 milyar dolarlık katkısıyla en yüksek paya sahip sektör olarak öne çıkıyor.
**YABANCI KONTROLÜN ETKİSİ: TELEKOMÜNİKASYONDA ÖNE ÇIKAN YABANCILAR**
Hizmet ticaretindeki yerli ve yabancı ayrımı belirgin bir şekilde kendini gösteriyor. Toplam hizmet ihracatının yüzde 18,8’i ve ithalatın yüzde 32’si yabancı kontrolündeki işletmeler tarafından gerçekleştiriliyor. Taşımacılık hizmetlerinde yerli firmalar, yüzde 90,2 gibi yüksek bir ihracat payına sahipken, yüksek teknoloji ve bilgi odaklı alanlarda yabancı firmaların etkisi artıyor. Telekomünikasyon ve bilgi hizmetleri ihracatında yabancı kontrolündeki şirketlerin payı yüzde 51,4 olarak kaydedildi. Bu durum, sektörün teknolojik ve stratejik dönüşümünde dış sermayenin önemini bir kez daha ortaya koyuyor.
